Türkiye’de ikamet izniyle yaşayan ya da burada iş kuran yabancı uyruklular, Türk vatandaşlarıyla aynı hukuki zeminde araç satın alabilir. Ancak süreç birkaç kritik noktada farklılaşır: ÖTV muafiyeti başvurusu, tescil için gerekli belgeler ve aracın yurt dışına çıkarılmasına ilişkin kurallar bunların başında gelir. Bu rehber, süreci adım adım açıklamaktadır.
Ön Koşul: Geçerli İkamet İzni
Türkiye’de araç tescil ettirebilmek için geçerli bir ikamet iznine sahip olmak zorunludur; turistik vize ya da kapı vizesi bu hakkı tanımaz. İkamet izninin türü önemlidir: kısa dönem ikamet izni araç alımına imkân tanır. Öğrenci ikamet izni ise bazı vergi muafiyeti başvurularında kısıtlı değerlendirilmektedir; noterde ek teyit alınması önerilir.
ÖTV Muafiyeti: Kimler Yararlanabilir?
Yabancı uyruklu kişiler standart ÖTV muafiyetinden yararlanamaz. Ancak iki özel durum istisnayı aktif kılar:
- Türkiye’ye yerleşme amacıyla gelen ve yurt dışında en az 24 ay ikamet ettiğini belgeleyen kişiler (4760 sayılı ÖTV Kanunu geçici madde kapsamında)
- Diplomatik statüdeki kişiler ve diplomatik temsil kuruluşları (Dışişleri Bakanlığı onaylı liste)
Bu kapsamın dışındaki yabancılar, Türk alıcıyla aynı ÖTV dilimlerinde ödeme yapar; motor hacmine ve emisyon değerine göre yüzde 45 ile 220 arasında değişen oranlarda ÖTV uygulanır.
Tescil İçin Gerekli Belgeler
Kasko sigorta poliçesi, fatura (sıfır araçta yetkili satıcı, ikinci elde noterde düzenlenmiş satış sözleşmesi) ve aşağıdaki belgelerle birlikte Trafik Tescil ve Denetleme Bürosu’na başvurulur:
- Pasaport ve ikamet izni orijinal ve fotokopisi
- Vergi kimlik numarası (Vergi Dairesi’nden pasaportla yaklaşık 10 dakikada alınır)
- İkametgah belgesi (e-Devlet üzerinden veya muhtarlıktan)
- Araç uygunluk belgesi (sıfır araçta fabrika çıkışlı; ikinci elde fenni muayene)
Motorlu Taşıtlar Vergisi Yükümlülüğü
MTV, trafik siciline kayıtlı olan herkes için yılda iki taksitte ödenir (Ocak ve Temmuz). Yabancı uyruklu olmanız vergi yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; araç adınıza tescil edildiği andan itibaren Türkiye’de vergi mükellefiyetiniz başlar. Otomatik ödeme talimatı vermek için Gelir İdaresi Başkanlığı’nın İnteraktif Vergi Dairesi platformunu ya da banka kanallarını kullanabilirsiniz.
Yabancı Plakalı Araçla Türkiye’de Kalmak: Fark Nedir?
Yabancı plakalı araç geçici ithalat rejimiyle Türkiye’ye sokulabilir; bu rejimde azami 6 ay kalma hakkı tanınır ve araç yurt içinde tescil edilmez. Bu 6 ayın dolması halinde araç ülkeden çıkarılmalı veya Gümrük Müdürlüğü’ne geçici ithalat kapatma başvurusu yapılmalıdır. Türkiye’de ikamet izni alındıktan sonra yabancı plakalı aracı kullanmaya devam etmek çoğu durumda mümkün değildir; 3 ay içinde tescil zorunluluğu doğar.
Adım Adım Süreç Özeti
Süreci planlı yönetmek için şu sırayı takip edin:
- 1. Adım: Vergi kimlik numarasını Vergi Dairesi’nden alın (pasaport yeterli)
- 2. Adım: Kasko sigortası için teklife başvurun (yabancı uyruklu için bazı şirketler ek belge isteyebilir)
- 3. Adım: Araç satış sözleşmesini noterde tasdik ettirin (ikinci el için zorunlu)
- 4. Adım: Trafik Tescil Bürosu’na randevu alın (e-Devlet üzerinden veya Trafik Hizmetleri portalından)
- 5. Adım: Belgelerle başvurun; işlem genellikle aynı gün tamamlanır
Araç Adıma Kayıtlıyken Ülkemi Terk Edersem Ne Olur?
İkamet izniniz sona erer ya da ülkeyi terk ederseniz araç sicilde adınıza kayıtlı kalmaya devam eder. Bu durumda aracı satmak, bağışlamak veya ihracat yoluyla çıkarmak gerekir. Gümrük İdaresi’nden izin alınmadan aracın yurt dışına çıkarılması ve tescil kaydının silinmemesi ceza ve vergi borcu doğurabilir. Türkiye’den uzun süre ayrılmayı planlıyorsanız araç tescil kaydını kapatma işlemini ayrılış öncesinde tamamlayın.
